Tekenencefalitis (FSME)

Tekenencefalitis is een vorm van hersenontsteking die overgebracht wordt door teken.
De afkorting FSME staat voor Früh Sommer Meningo Encephalitis.

Besmetting
Vrijwel overal ter wereld zijn teken te vinden maar ze zijn lang niet allemaal geïnfecteerd met FSME. Op de Balkan, in Finland, Zweden, Denemarken, oostelijk Frankrijk, Oostenrijk en zuidelijk Duitsland leven met FSME besmette teken. Voor een overzicht van de actuele risicogebieden kunt u de website www.zecken.de raadplegen. In Nederland komt het virus niet voor.
Teken leven in natuurgebieden. De spinachtige diertjes houden zich schuil in hoge grashalmen of laag struikgewas. Zodra een mens of dier voorbij komt, bijten ze zich vast in diens huid. Teken kunnen besmet zijn met virussen, waaronder FSME. Mensen raken besmet door de beet van een geïnfecteerde teek of door het drinken van ongepasteuriseerde melk van een met virus besmette koe, schaap of geit. De meeste besmettingen gebeuren in de zomer of de vroege herfst, wanneer de teken het talrijkst zijn.
Reizigers die door de vrije natuur trekken waar de besmette teken voorkomen lopen het risico de ziekte op te lopen.

Verschijnselen
In de meeste gevallen verloopt tekenencefalitis zonder ernstige verschijnselen. De patiënt kan zich grieperig voelen. Soms gaat deze ‘griep’ echter na een aanvankelijke verbetering over in een ernstige infectie van de hersenen met hersenvliesontsteking. Hierbij kunnen koorts, hoofdpijn, nekstijfheid en braken optreden. Na zo’n ernstige infectie kunnen allerlei neurologische restverschijnselen optreden.

Preventie
De kans op een tekenbeet wordt verkleind door bedekkende kleding te dragen en een insectenwerend middel  op de onbedekte huid te smeren. De beste bescherming biedt dan ook vaccinatie wanneer men aan out-door activiteiten (hiking, biking, camping) deel gaat nemen in risicogebieden.
Draag in natuurgebieden kleding die het lichaam bedekt. Controleer na thuiskomst uw lichaam op de aanwezigheid van teken. De diertjes hebben een voorkeur voor een donkere, warme plek zoals de knieholte, lies of oksel.

Een teek hecht zich aan het lichaam, maar is wel te verwijderen. Doe dat zo zorgvuldig mogelijk met een (teken)pincet. Hoe langer de teek op het lichaam zit, hoe groter de kans op FSME besmetting. De zogenoemde tekentangetjes zijn niet geschikt voor het verwijderen van teken. Gebruik vooral geen alcohol of een brandende sigaret bij het verwijderen.